FPS คืออะไร? สายเกมออนไลน์ต้องรู้ ต่างจาก Refresh Rate ยังไง

เคยสงสัยไหมว่าทำไมเวลาเล่นเกมบางครั้งรู้สึกกระตุก หรือ ไม่ลื่นตาทั้งที่เครื่องก็ดูแรงพอสมควร? หรือทำไมเพื่อนถึงบอกว่า เกมนี้เล่นได้ 60 FPS สบายแต่ของเรากลับเล่นแล้วไม่ลื่นเหมือนกัน? คำตอบของปัญหาเหล่านี้อยู่ที่สิ่งที่เรียกว่า FPS นั่นเอง และในบทความนี้เราจะมาเจาะลึกแบบเข้าใจง่ายว่า FPS คืออะไร, เฟรมเรท คืออะไร, FPS ต่างจาก Refresh Rate ยังไง, ค่า FPS เท่าไหร่ถึงจะดี รวมถึงวิธีเช็ก FPS ในคอมและโน้ตบุ๊กเล่นเกม พร้อมเทคนิคการเพิ่ม FPS ให้สูงขึ้นเพื่อการเล่นเกมที่สมูทที่สุด 

FPS คืออะไร

FPS คือ ย่อมาจากคำว่า Frames Per Second หมายถึงจำนวน เฟรม หรือภาพนิ่งที่ถูกประมวลผลและแสดงผลต่อเนื่องบนหน้าจอใน 1 วินาที

• ถ้าเกมทำได้ 30 FPS หมายถึง 1 วินาทีมี 30 เฟรม

• ถ้าเกมทำได้ 60 FPS หมายถึง 1 วินาทีมี 60 เฟรม

• ถ้าเกมทำได้ 120 FPS หมายถึง 1 วินาทีมี 120 เฟรม

ยิ่งค่า FPS สูง ภาพก็จะ ลื่นไหล (Smooth) และ ตอบสนองไว (Responsive) มากขึ้น ทำให้การเคลื่อนไหวในเกมสมจริงและเล่นสนุกขึ้น

ลองนึกภาพหนังที่เราดูกันทั่วไป ซึ่งมักฉายที่ 24 FPS เมื่อเปรียบเทียบกับการเล่นเกมที่ 60 FPS จะรู้สึกได้เลยว่าเกมมีการเคลื่อนไหวที่ลื่นกว่าเยอะ เพราะเกมต้องตอบสนองต่อการกดปุ่มหรือการเคลื่อนเมาส์แบบเรียลไทม์ ไม่ใช่การดูอย่างเดียว

เฟรมเรท คืออะไร แตกต่างจาก FPS หรือไม่

หลายคนอาจจะสับสนระหว่างคำว่า เฟรมเรท คือ กับ FPS คือ จริง ๆ แล้วทั้งสองคำนี้สื่อความหมายใกล้เคียงกัน แต่มีความต่างเล็กน้อย

• เฟรมเรท (Frame Rate) หมายถึงอัตราการแสดงผลของภาพต่อวินาที (เป็นแนวคิดกว้าง ๆ)

• FPS (Frames Per Second) เป็นหน่วยวัดที่ใช้บอกจำนวนเฟรมจริงที่ได้ในแต่ละวินาที

พูดง่าย ๆ ว่า เฟรมเรท คือแนวคิด ส่วน FPS คือค่าตัวเลขจริงที่วัดได้ เช่น ถ้าเราเล่นเกมแล้วบอกว่า “เฟรมเรทของเกมนี้คือ 60” หรือ “เกมนี้รันได้ 60 FPS” ความหมายก็แทบจะไม่ต่างกัน

Frame Rate เท่าไหร่ถึงจะดี?

หนึ่งในคำถามยอดฮิตคือ “ค่า FPS เท่าไหร่ถึงจะดี สำหรับการเล่นเกม?” คำตอบขึ้นอยู่กับประเภทของเกมและความต้องการของผู้เล่น

• 30 FPS คือ มาตรฐานขั้นต่ำ พอเล่นได้ แต่จะรู้สึกไม่ลื่นในเกมที่เคลื่อนไหวเร็ว

• 60 FPS คือ มาตรฐานที่เล่นแล้วรู้สึกสมูทและสบายตาที่สุดในปัจจุบัน เหมาะกับทั้งเกมออฟไลน์และออนไลน์

• 120 FPS หรือ 144 FPS เหมาะกับสายแข่งขัน (Competitive Gaming) เช่น FPS, MOBA, Battle Royale เพราะยิ่งลื่นยิ่งตอบสนองไว

• 240 FPS ขึ้นไป ใช้ร่วมกับจอ Refresh Rate สูง เป็นที่สุดของความสมูทที่นักแข่งอีสปอร์ตนิยม

FPS กับ Refresh Rate ต่างกันยังไง

แม้ว่าหลายคนจะใช้คำว่า FPS และ Refresh Rate สลับกัน แต่จริง ๆ แล้วมันคือ คนละเรื่องแต่เกี่ยวข้องกัน

• FPS คือ จำนวนเฟรมที่การ์ดจอประมวลผลได้ในแต่ละวินาที

• Refresh Rate คือ จำนวนครั้งที่หน้าจอสามารถรีเฟรชหรืออัปเดตภาพต่อวินาที (วัดเป็น Hz เช่น 60Hz, 120Hz, 144Hz)

ยกตัวอย่างเพื่อให้เข้าใจง่ายคือ ถ้าการ์ดจอทำได้ 120 FPS แต่หน้าจอเป็น 60Hz คุณจะเห็นแค่ 60 FPS เท่านั้น ที่เหลือจะไม่ถูกแสดงผล แต่หากหน้าจอเป็น 144Hz แต่เกมรันได้แค่ 60 FPS คุณก็จะได้เห็นภาพเพียง 60 เฟรมเหมือนเดิม

ทำไมต้องใช้จอ Refresh Rate สูง?

สำหรับสายเกมเมอร์โดยเฉพาะแนว FPS (First Person Shooter) หรือเกมที่ต้องใช้การตอบสนองเร็ว ๆ จอ Refresh Rate สูงช่วยให้การเคลื่อนไหวบนจอสมูทขึ้นมาก เช่น การเล็งเป้าในเกม Valorant, CS2 หรือ PUBG จะทำได้แม่นกว่า เพราะภาพเปลี่ยนตามการเคลื่อนไหวของเมาส์ได้ทัน

ทำไม FPS ถึงสำคัญในการเล่นเกม

เหตุผลที่ FPS สำคัญกับการเล่นเกม มีดังนี้

1. ความลื่นไหลของภาพ – ค่า FPS ที่สูงช่วยให้เกมดูสมจริงและไม่กระตุก

2. ความได้เปรียบในเกมแข่งขัน – การตอบสนองที่ไวกว่า ทำให้เล็งหรือออกสกิลได้แม่นยำขึ้น

3. ลดอาการเวียนหัว/ปวดตา – เกมที่เฟรมเรทต่ำมักทำให้ผู้เล่นรู้สึกไม่สบายตาและเล่นได้ไม่นาน

4. ความสนุกในการเล่น – เกมที่เฟรมสูงมักทำให้เล่นแล้วติดใจเพราะมันสมูทกว่า

FPS 30, 60, 120 ต่างกันแค่ไหน

• 30 FPS พอเล่นได้ เหมาะกับเกมเน้นเนื้อเรื่อง เช่น เกม RPG, Adventure

• 60 FPS คือ จุดที่เกมลื่นที่สุดสำหรับผู้เล่นทั่วไป เล่นได้ทุกแนวแบบไม่หงุดหงิด

• 120 FPS ขึ้นไป เห็นความแตกต่างชัดในเกมที่ต้องใช้ความเร็ว เช่นเกมแข่งรถ, ยิงปืน, Battle Royale

นักแข่งอีสปอร์ตส่วนใหญ่เลือกจอเกมมิ่ง 144Hz–240Hz เพื่อรองรับ FPS สูง ๆ เพราะความแตกต่างเล็กน้อยก็มีผลต่อผลการแข่งขัน

วิธีเช็ค FPS ในคอมและโน้ตบุ๊ก

สำหรับคนที่อยากรู้ว่าเกมตัวเองรันได้กี่ FPS สามารถเช็คเฟรมเรทได้หลายวิธี

ใช้เครื่องมือในตัว Windows หรือการ์ดจอ

• Xbox Game Bar (Windows 10/11) กด Win + G แล้วเปิด Performance Overlay เพื่อดู FPS แบบเรียลไทม์

• NVIDIA GeForce Experience เปิด In-game Overlay และตั้งค่าให้โชว์ FPS

• AMD Radeon Software เปิดฟีเจอร์ Performance Overlay

ใช้โปรแกรมเสริม

• MSI Afterburner ยอดนิยมสำหรับการโชว์ FPS พร้อมกับอุณหภูมิ CPUและ GPU

• FRAPS โปรแกรมรุ่นเก๋า ใช้ง่ายมากสำหรับวัด FPS

• Rivatuner Statistics Server (RTSS) ใช้คู่กับ MSI Afterburner เพื่อโชว์ข้อมูลละเอียดขึ้น

การ์ดจอมีผลต่อ FPS อย่างไร

การ์ดจอ (GPU) มีผลโดยตรงต่อค่า FPS ยิ่งแรงยิ่งทำ FPS ได้สูง เพราะมันคือหัวใจในการประมวลผลภาพ

• การ์ดจอเริ่มต้น (เช่น GTX 1650, RX 6500XT) เล่นได้ประมาณ 30–60 FPS

• การ์ดจอกลาง (เช่น RTX 3060, RX 6700XT) เล่นได้ 60–120 FPS

• การ์ดจอระดับสูง (เช่น RTX 4080, RX 7900XTX) ทำได้ 144–240 FPS หรือมากกว่า เหมาะกับจอ Refresh Rate สูง

นอกจากนี้ CPU, RAM และ SSD ก็มีผลต่อการรักษาเฟรมให้เสถียรเช่นกัน

จะเพิ่ม FPS ให้สูงขึ้นได้ยังไง

ถ้าเล่นเกมแล้ว FPS ต่ำเกินไป มีวิธีแก้ไขดังนี้:

1. ปรับกราฟิกในเกม ลด Resolution, ปิด Shadow, ลดคุณภาพ Texture

2. อัปเดตไดรเวอร์การ์ดจอ ช่วยให้รองรับเกมใหม่ ๆ ได้ดียิ่งขึ้น

3. เพิ่ม RAM จาก 8GB เป็น 16GB จะช่วยลดอาการกระตุกในหลายเกม

4. เปลี่ยน HDD เป็น SSD ลดเวลาโหลดฉากและลดการกระตุก

5. ทำความสะอาดเครื่อง/เพิ่มการระบายความร้อน ความร้อนสูงอาจทำให้การ์ดจอทำงานช้าลง

6. อัปเกรดการ์ดจอ วิธีที่เห็นผลชัดที่สุดในการเพิ่ม FPS

สรุป

โดยสรุปแล้ว FPS คือ จำนวนเฟรมภาพที่เกมสามารถประมวลผลและแสดงผลต่อวินาที ยิ่งสูงก็ยิ่งลื่นไหล ส่วน เฟรมเรท คือ แนวคิดเดียวกันกับ FPS แต่ต่างจาก Refresh Rate คือ ค่ารีเฟรชของหน้าจอที่ต้องทำงานสอดคล้องกันเพื่อให้ได้ประสบการณ์การเล่นเกมที่ดีที่สุด หากถามว่าค่า FPS เท่าไหร่ถึงจะดี โดยทั่วไป 60 FPS ถือเป็นมาตรฐานที่เล่นได้ลื่นตาสำหรับทุกเกม แต่ถ้าเป็นสายแข่งขัน ค่า FPS ที่สูงกว่า 120 ขึ้นไปจะช่วยให้ตอบสนองได้ไวและได้เปรียบมากขึ้น แน่นอนว่าถ้าคุณกำลังมองหา โน้ตบุ๊กเล่นเกม สเปคแรงๆ ที่ iHAVECPU มีให้เลือกแบบจัดเต็ม

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ FPS

วิธีดูค่า FPS ในเกมทำยังไง

การเช็ก FPS ในเกมสามารถทำได้หลายวิธี เช่น เปิดฟีเจอร์ Xbox Game Bar บน Windows กดปุ่ม Win + G เพื่อดูค่า FPS แบบเรียลไทม์ หรือใช้ซอฟต์แวร์จากค่ายการ์ดจอ เช่น NVIDIA GeForce Experience และ AMD Radeon Software ที่มีตัวเลือกในการโชว์ FPS ขณะเล่นเกม นอกจากนี้ยังมีโปรแกรมยอดนิยมอย่าง MSI Afterburner และ FRAPS ที่ใช้เช็กเฟรมเรทได้ละเอียดขึ้น

 

ค่า FPS ต่ำเกิดจากอะไร

สาเหตุหลักมักมาจากฮาร์ดแวร์ เช่น การ์ดจอประสิทธิภาพไม่พอ CPU ทำงานหนักเกินไป หรือ RAM ไม่เพียงพอ อีกสาเหตุคือการตั้งค่ากราฟิกในเกมที่สูงเกินความสามารถของเครื่อง รวมถึงปัญหาความร้อนสะสม (Overheat) ที่ทำให้เครื่องลดประสิทธิภาพลงอัตโนมัติ

 

FPS ขึ้นอยู่กับการ์ดจอหรือจอภาพ

ค่า FPS ส่วนใหญ่ขึ้นอยู่กับการ์ดจอ (GPU) เพราะเป็นตัวที่ใช้ประมวลผลกราฟิก ยิ่งการ์ดจอแรงก็ทำ FPS ได้สูง ส่วนจอภาพมีผลทางอ้อม เพราะถ้าหน้าจอมี Refresh Rate ต่ำ แม้การ์ดจอทำ FPS สูง ภาพที่เห็นจริงก็จะถูกจำกัดอยู่แค่ค่าที่จอรองรับ เช่น จอ 60Hz จะเห็นได้สูงสุด 60 FPS

 

เล่นเกมออนไลน์ควรมี FPS เท่าไหร่

สำหรับการเล่นเกมออนไลน์ทั่วไป ค่า FPS ที่แนะนำคืออย่างน้อย 60 FPS เพราะลื่นตาและตอบสนองได้ดีพอ แต่ถ้าเป็นเกมแนวแข่งขัน เช่น FPS, MOBA หรือ Battle Royale ค่า 120 FPS ขึ้นไปจะช่วยให้ควบคุมตัวละครได้แม่นยำและเล่นได้เปรียบมากขึ้น

 

FPS สูงทำให้เปลืองพลังงานจริงหรือเปล่า

ใช่ เพราะการทำ FPS สูงขึ้นหมายความว่าการ์ดจอและ CPU ต้องทำงานหนักขึ้น ส่งผลให้กินพลังงานมากขึ้น รวมถึงทำให้เครื่องร้อนขึ้นด้วย ดังนั้นควรเลือกปรับค่า FPS ให้เหมาะสมกับทั้งการเล่นเกมและอายุการใช้งานของเครื่อง ไม่จำเป็นต้องเปิดสูงสุดตลอดเวลา หากไม่ได้แข่งขันจริงจัง 60–120 FPS ก็เพียงพอสำหรับความสนุกและความสมูทแล้ว